Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Ngày Ông Công Ông Táo? Lễ Cúng Ông Táo Năm 2023

Ý nghĩa ngày ông công ông táo đối người Việt Nam không chỉ là một phong tục truyền thống được người Việt gìn giữ. Ngày lễ này được diễn ra trước ngày tết vào ngày 23 tháng chạp âm lịch hàng năm. Mọi gia đình sẽ làm mâm cơm cúng sau đó đọc văn khấn thắp hương rồi thả cá để đưa ông công, ông táo về trời. Bài viết hôm nay, Allherbs sẽ giới thiệu chi tiết hơn đến bạn nhé!

gioi thieu

Ngày cúng ông công ông táo là ngày nào?

Theo quan niệm dân gian Việt Nam, ngày đưa ông Công ông Táo về chầu trời luôn là ngày 23 tháng Chạp, tức ngày 23 tháng 12 âm lịch.

Lễ đưa ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp năm 2021 (âm lịch) sẽ rơi vào ngày 25 tháng Giêng năm 2022.

Vào năm 2023 lễ đưa ông táo về trời tức vào ngày 23 tháng 12 năm 2022 (âm lịch) hàng năm sẽ diễn ra vào ngày 14 tháng 1 (dương lịch) nhằm ngày thứ 7.

Xem thêm: Na2SO4 có kết tủa không?

Vì sao lại có lễ đưa ông công ông táo trước ngày Tết?

Từ ngày 23 tháng Chạp cho đến giao thừa chỉ có lễ tiễn ông Táo mà không có lễ rước, có lễ rước ông bà (đêm giao thừa) không có lễ. Tại sao điều này là trường hợp?

Theo truyền thuyết, không có ngày chính xác để rước ông Táo vì ông Táo về trời, nó sớm hay muộn tùy thuộc vào lịch làm việc cụ thể của từng năm. Táo Quân chỉ có thể trở về trần gian khi Ngọc Hoàng tuyên bố đại hội “Thiên Tào phán sự” kết thúc. 

Và ngày tháng sẽ không được biết đối với người phàm chúng ta do nó được Ngọc Hoàng chỉ định. Chính vì vậy mà không có lễ rước ông Táo về lại trần gian

Nguồn gốc và sự tích ngày đưa ông táo về trời

nguon goc va su tich

Nguồn gốc về ngày đưa ông táo về trời

Theo sách “Phong tục thờ cúng của người Việt”, Táo Quân có nguồn gốc từ ba vị thần của Đạo giáo Trung Hoa là Thổ Công, Thổ Địa và Thổ Công, nhưng được người Việt cải biên thành sự tích của hai người một nam một nữ. những vị thần của Trái đất.

Từ xa xưa, người Việt đã tôn sùng và thờ cúng ông Táo với mong muốn Táo Quân sẽ phù hộ cho họ giữ “lửa” trong gia đình luôn êm ấm, vui vẻ.

Xem thêm: AgF có kết tủa không?

Sự tích ông Táo về trời

Theo dân gian kể rằng,Thị Nhị được cho là có chồng là Trọng Cao. Dù yêu nhau nhưng họ chưa từng có con. Kết quả là, Trọng Cao tiến dần lên gây gổ và quấy rối vợ. Một ngày nọ, chỉ vì cô đã gây ra một chuyện nhỏ, Trọng Cao đã đánh Thi Nhi và đuổi cô đi.

Thị Nhi trốn khỏi nhà và đi đến một quốc gia khác, cô gặp Phạm Lang. Sau khi yêu nhau, cặp đôi này nên duyên vợ chồng. Phía Trọng Cao vì quá hối hận sau khi nguôi giận nhưng vợ đã bỏ đi, Cao vừa day dứt, vừa thương nhớ Thị Nhi, chàng lập tức lên đường tìm nàng.

Trọng Cao hết cơm áo gạo tiền sau bao ngày trông ngóng, buộc anh phải trở thành kẻ ăn mày dọc đường. Tình cờ, Trọng Cao đến xin ăn ở nhà Thị Nhi trong lúc Phạm Lang đi chơi.

su tich

Thị Nhi nhanh chóng hiểu ra người ăn xin chính là chồng cũ của mình. Cô mời Cao vào nhà và làm cơm cho anh. Phạm Lang lại xuất hiện vào đúng lúc đó. Thị Nhi sợ chồng bị oan nên bảo Trọng Cao trốn ở hậu vườn dưới đống cỏ khô.

Không may, đêm đó Phạm Lang nổi lửa đốt đống rạ để lấy tro bón cây trồng. Nhi lao vào cứu chồng cũ thì thấy hỏa hoạn. Phạm Lang khi thấy Nhị nhảy vào lửa thì thương vợ chạy theo khiến cả ba cùng chết trong đám cháy.

Ngọc Hoàng mệnh danh ông là “Vua bếp núc” vì sủng ái ba người. Theo đó, chồng mới là Thổ Công phụ trách việc bếp núc, chồng cũ trở thành Thổ Địa phụ trách việc nhà, vợ Thổ Công phụ trách việc chợ búa.

Ý nghĩa của ngày ông công ông táo 

Tục thờ cúng ông công, ông táo theo tín ngưỡng của người Việt không chỉ là vị thần trông coi mọi việc làm của gia chủ mà còn là vị thần bảo vệ gia chủ khỏi sự xâm nhập của ma quỷ. 

Thờ ông Táo như vậy mang ý nghĩa cầu mong sự giàu sang, no đủ, sau đó mới đến hàm ý thờ “thần Bếp”, người chuyên cai quản việc bếp núc.

Mọi gia đình thường làm một mâm cơm để dâng lên các vị thần vào ngày này. Đồng thời, đây là dịp để mọi người, gia đình hòa giải, sum vầy sau một năm lao động vất vả.

tha ca chep

Người Việt thường thả thêm cá chép (khoảng 2-3 con) trong chậu nước đặt bên cạnh mâm cơm cúng. Mọi người sẽ thả chúng ra sông, hồ sau khi đã cúng xong. Chuẩn bị cá chép mang ý nghĩa cho việc chuẩn bị phương tiện để ông Táo cưỡi về chầu trời.

Hơn nữa, còn mang ý nghĩa biểu tượng “cá vượt Vũ Môn” hay “cá chép hóa rồng”, cá chép mang ý nghĩa tượng trưng cho sự thăng hoa, tinh thần vượt qua thử thách, bền bỉ, kiên trì để đạt được thành tựu.

Xem thêm: CaSO4 có kết tủa không?

Lễ vật cúng ông công ông táo gồm những gì?

Phong tục cúng ông Công, ông Táo không cần cầu kỳ, nhưng mỗi vùng miền sẽ có những nghi thức và lễ vật riêng. Theo nghi thức cúng ông Công ông Táo, ngoài bát hương, giấy tiền, hoa tươi, mâm ngũ quả, mâm lễ mặn thì phải có mũ áo cho ông Công, ông Táo.

Nón ông Công gồm ba bộ (hoặc ba chiếc), hai nón nam, một nón nữ. Mũ dành cho ông Táo có hai cánh rồng, còn mũ dành cho các Táo thì không. Những chiếc mũ này được tô điểm bằng những chiếc gương tròn lấp lánh và dây kim tuyến sáng.

 Vì đơn giản, một số người sẽ chỉ bày biện mũ ông Công ông Táo (có hai cánh chuồn chuồn) cùng với áo và cặp nón giấy.

Mũ và áo của ông Công ông Táo mỗi năm có màu khác nhau dựa trên ngũ hành (ví dụ sử dụng màu vàng trong năm thuộc hành kim). Sử dụng màu trắng trong năm thuộc hành mộc. Sử dụng màu xanh lam trong năm thuộc hành thủy. 

le vat cung ong cong ong tao

Sử dụng màu đỏ trong năm thuộc hành hỏa. Sử dụng màu đen trong nguyên tố đất). Những hiện vật “vàng mã” này cùng với bài vị cũ sẽ được đốt theo nghi thức cúng Ông Táo vào ngày 23 tháng 12. Sau đó, một bài vị mới sẽ được lập cho ông Táo.

Ông Táo đặc biệt không thể thiếu cá chép vàng trong mâm cúng ông Công. Vì truyền thuyết kể rằng ông Công, ông Táo sẽ cưỡi cá chép về trời vào ngày 23 tháng Chạp nên người ta thường chuẩn bị một đôi hoặc ba con cá chép sống, thả vào nồi nước cùng lễ vật khác

Nên cúng ông công ông táo vào giờ nào?

Ông Táo bắt đầu cưỡi cá chép về trời vào ngày 23 tháng Chạp, theo truyền thuyết xưa. Do đó, thời điểm tốt nhất để tổ chức lễ chia tay là vào chiều tối ngày 22 tháng 12 hoặc rạng sáng ngày 23 tháng 12.

Dù đang làm việc gì, hãy cố gắng hoàn thành trước 12 giờ đêm ngày 23 để các Táo còn kịp lên chầu trời nhé!

Xem thêm: Tỉnh nào rộng nhất Việt Nam?

Một số lưu ý khi cúng ông công ông táo

Dưới đây là những lưu ý mà mọi người có thể tham khao cho lễ đưa ông công, ông táo về trời: 

  • Đừng quá thần tượng hóa ông Công ông Táo.
  • Đừng bận tâm, trước khi cúng ông Công ông Táo, bạn hãy lấy vài nén hương.
  • Không nên bày trí đồ cúng Táo Quân một cách bừa bãi, nhất là trên bàn thờ Phật.
  • Đừng cầu mong may mắn trong năm.
  • Không nên thả cá chép xuống sông, hồ.
  • Đừng đốt quá nhiều vàng mã.

Một số quốc gia khác có phong tục cúng ông công ông táo

mot so quoc gia khac

Ông Táo không chỉ được tôn kính ở Việt Nam mà còn ở Đài Loan, Trung Quốc, Singapore và các quốc gia khác. Vào ngày 23 tháng Chạp, tất cả các quốc gia này bắt đầu tiễn biệt vị thần Đạo giáo về phương trời tương lai. giống như ở việt nam

Ngay cả hình thức đưa rước Táo Quân cũng có một câu chuyện khác nhau ở mỗi nền văn hóa.

Ở Việt Nam có một tín ngưỡng địa phương cho rằng cá chép vàng là một loài cá cổ tích sống trên Thiên Đình và phủ Vũ Môn, do phạm lỗi nên ông táo bị đày xuống trần gian và  cứ đến ngày 23 tháng Chạp là ông Táo về lại thiên đình  bằng cách cưỡi cá về trời.

Tuy nhiên, một số vùng ở Việt Nam cũng như Trung Quốc, Đài Loan lại quan niệm ông Táo về trời trên lưng ngựa nên họ sẽ cúng bằng ngựa giấy vào ngày này.

Xem thêm: FeSO4 có kết tủa không?

Giải đáp một số câu hỏi thắc mắc liên quan đến phong tục ông công ông táo

giai dap mot so cua hoi

Mâm cúng ông táo miền Bắc có gì khác hay không?

Vàng mã, cá chép, mũ ni, đồ cúng ông Táo, … là những món đồ cúng ông Táo thường thấy ở miền Bắc. Có nơi còn phục vụ xôi, chè hay cả mâm cúng với đủ các món: gà luộc, canh măng, thịt đông, hành muối,….

Lễ vật của miền Bắc khác với hai miền còn lại ở chỗ miền Bắc luôn cúng cá chép thật hoặc cá chép giấy với số lượng khác nhau. Nếu là cá chép thật thì sau khi cúng sẽ được thả xuống sông suối, còn nếu là cá chép giấy thì sẽ bị đốt.

Cúng ông Táo ngoài trời hay trong nhà?

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo phải để riêng. Tùy theo phong tục, tập quán của từng địa phương mà các gia đình có thể tổ chức lễ cúng tại nhà, ở bếp, ở vỉa hè.

Thắp hương tại bàn thờ Táo Quân nhà bạn (thường đặt gần bếp). Nếu bạn không có bàn thờ riêng để thờ Táo Quân, hãy thắp hương ở bàn thờ thần linh hoặc tổ tiên hơn là ở bếp vì đây là nơi giao tiếp giữa hai giới âm và dương

Xem thêm: Dân cư châu Âu chủ yếu thuộc chủng tộc nào?

Theo tục lễ cúng ông công ông táo thì hóa vàng trước hay thả cá trước?

Trước khi cúng, gia chủ khấn vái, khi hương thắp đã cháy hết ⅔ thì mang vàng mã ra đốt trước , rót 3 ly rượu vào tro rồi thả cá chép xuống sông, hồ để phóng sinh. Nên thả cá chép từ từ và mềm xuống sông hồ để cá có cơ hội sống sót.

hoa vang ong cong ong tao

Hóa vàng ngày ông công ông táo gồm những gì?

Tùy theo từng địa phương mà hóa vàng cúng ông Công ông Táo sẽ cần có sự chuẩn bị khác nhau. Cả bộ ông Công ông Táo thường bao gồm ba chiếc mũ, ba đôi giày, ba bộ trang phục và ba con cá chép giấy.

Mũ dành cho Táo ông thường có hai cánh, trong khi mũ dành cho Bà ngoại thì không. Những chiếc mũ này được tô điểm bằng những chiếc gương tròn lấp lánh và dây kim tuyến sáng. Đôi khi người ta chỉ dùng một chiếc áo và một đôi nón giấy làm biểu tượng.

Hơn nữa, theo phong tục của người dân ở khu vực miền Trung, các gia đình thường dùng con ngựa giấy với đầy đủ yên và dây cương, mặc dù ở miền Nam nó chỉ đơn giản với một vài chiếc nón, mủ và quần áo may bằng giấy.

Trên đây là tất tần tật những thông tin chi tiết về ý nghĩa ngày ông công ông táo, một trong các phong tục truyền thống đẹp trong các ngày lễ tết,nó không chỉ mang ý nghĩa của người Việt mà còn là dịp để mọi người sum vầy vào ngày tết. Allherbs mong rằng qua bài viết mọi người sẽ hiểu thêm về ngày lễ này nhé!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *