Cây Hương Thảo Có Tác Dụng Gì? Những Bài Thuốc Trị Bệnh Hay

Cây hương thảo có tác dụng gì? Những bài thuốc chữa bệnh từ loại thảo dược này. Ngoài chữa bệnh cây còn có những công dụng như nấu ăn, làm gia vị, làm tinh dầu để phòng ngủ, đuổi muỗi,… Cùng Allherbs tìm hiểu qua nội dung bài viết bên dưới để biết rõ hơn về cây thuốc này nhé!

cay huong thao de trong phong ngu

Cây hương thảo là cây gì?

Cây hương thảo còn được biết đến chủ yếu là một loại cây dùng trong gia vị. Chúng có rất nhiều tên gọi khác nhau tùy theo từng địa phương như cây dương chổi, cây mê điệt…

Tên gọi

Hương thảo hay còn gọi là Mê điệt hương, còn có tên khoa học là  Rosmarinus officinalis. Đây chính là một loài thực vật có hoa trong dòng họ Hoa môi. Loài này còn được mô tả khoa học đầu tiên vào năm 1753.

>>> Xem thêm: hoa đu đủ đực có tác dụng gì

Đặc điểm tự nhiên

Hương thảo là một loài cây nhỏ cao từ 1 – 2m, cây phân nhánh và mọc thành bụi. Lá nhiều, hẹp, hình dải, dài, có mép gập xuống, không có cuống, màu xanh sẫm và bị nhẵn ở trên, phủ lông rải rác màu trắng ở mặt phía dưới. 

Hoa xếp 2 – 10 ở những vòng lá, dài cỡ 1cm, màu lam nhạt. Hoa hơi có một màu hoa cà với các chấm tím ở phía trong các thuỳ. Toàn cây tỏa ra mùi rất thơm.

Phân bổ, thu hái và chế biến

Cây bản địa ở vùng Địa Trung Hải, được trồng rất nhiều ở Nam châu Âu, Bắc Phi và Tây Á trước đây. Ở tại Việt Nam, cây còn được nhập trồng ở một số các tỉnh miền Trung và miền Nam. Thường trồng bằng nhiều cách như cách giâm cành hay gieo hạt.

Cây hương thảo thích hợp với khí hậu có nhiều nắng, khô ráo nhưng không bị quá nóng. Đất trồng phải thoát nước tốt.

Hương thảo tỏa ra mùi hương nồng. Khi thu hoạch ở một quy mô lớn, người ta có thể cắt những ngọn cây có hoa đem đi phơi hay sấy khô, đập lấy lá. Cũng có thể cắt những cành tươi không có hoa hoặc tỉa lá để dùng ở quy mô nhỏ.

Bộ phận sử dụng

Bộ phận sử dụng được của Hương thảo chính là ngọn cây với lá.

Thành phần hóa học ở cây

Cây chứa chất tinh dầu và tanin. Tinh dầu (0,5% ở cây khô, 1,1 – 2% nằm ở lá, 1,4% ở hoa) mà thành phần gồm có các chất anilin (tới 80%), borneol, acetat bornyl, terpen, camphor, cineol và một sesquiterpen (caryophyllen). Nếu như mới cất, tinh dầu là một chất lỏng không màu hay có màu vàng vàng. Về sau sẫm dần và bị cứng lại, có thể hòa tan vào rượu theo bất kỳ một tỉ lệ nào.

Cây có chứa choline, một glycosid không bị tan trong nước, một saponosid acid, những acid hữu cơ (lactic, glyceric, glycolic) và hai heterosid là romaside và romarinoside. Ngoài ra còn có chứa acid rosmarinic.

Tác dụng của cây hương thảo theo y học cổ truyền

Theo như Đông y, Hương thảo có một vị chát, mùi thơm nồng, tính ấm nóng. Tác dụng:

  • Tăng cường sinh lực, hoạt huyết, bổ dưỡng.
  • Tẩy uế trọc, kích thích các hoạt động của hệ tiêu hóa, lợi tiểu, lợi mật, nhuận trường.
  • Chống oxy hóa, chống viêm sưng.
  • Kích thích giúp tuần hoàn máu lên não, giúp tăng cường trí nhớ và sự tập trung, chống bị rụng tóc và mau mọc tóc.
  • Khử trùng các đường hô hấp và làm long đờm, dễ khạc đàm.

Tác dụng của hương thảo trong nấu ăn

Với một hương thơm đặc trưng, lá hương thảo còn được sử dụng để làm hương liệu hay gia vị cho nhiều món ăn. Đó có thể là những lá hương thảo tươi để ướp hay chế biến những món thịt nướng, nhồi, hầm,… Hoặc dùng hương thảo dưới dạng khô cũng rất được yêu thích, được dùng để nêm nếm, rắc lên thức ăn. Hương thảo cũng còn được xem chính là “tinh hoa” của ẩm thực Địa Trung Hải truyền thống.

>>> Xem thêm: ăn dứa có tác dụng gì

Chúng có một vị đắng, làm se và có mùi thơm rất đặc trưng bổ sung cho nhiều thực phẩm nấu chín. Khi được rang chung với thịt hoặc rau, lá cây có mùi thơm na ná giống như mù tạt với một mùi thơm khác của gỗ cháy rất phù hợp với những món nướng.

Cây hương thảo có tác dụng gì

Trong cây hương thảo có chứa rất nhiều tinh dầu và tanin. Ngoài ra cây hương thảo còn chính là nguồn cung cấp vitamin B6, canxi và sắt.

Gia vị, hương liệu

Mùi hương đặc trưng, nhẹ nhàng của lá cây hương thảo còn có tác dụng giúp giảm căng thẳng, stress. Vì vậy chúng còn được coi là một trong những loại hương liệu giúp ta cân bằng tâm trạng, thanh lọc tâm trí, giảm cơn buồn ngủ. Rất nhiều liệu pháp điều trị về tâm lý sử dụng tinh dầu hoa hương thảo để kích thích và làm giải tỏa cho người bệnh.

cay huong thao hop menh gi

Cây hương thảo còn chính là một loại gia vị rất “thần kỳ” khi kết hợp với các món ăn. Đây chính là một trong những loại gia vị không thể thiếu được khi chế biến nhiều món ăn châu Âu. Lá cây hương thảo còn có tác dụng khử các mùi hôi tanh cho những loại thịt, được sử dụng nhiều trong những món nướng, món hầm.

Đặc biệt là khi nấu ăn, nếu trên tay bạn có những mùi hương khó chịu từ nhiều loại thực phẩm lưu lại, bạn có thể lấy tay vò một ít lá cây hương thảo. Tinh dầu từ lá cây sẽ giúp bạn khử được mùi tanh trên đôi tay của mình.

Phòng bệnh ung thư

Ung thư chính là căn bệnh khiến rất nhiều người lo lắng bởi vì tỷ lệ tử vong của căn bệnh này rất cao. Chính vì vậy, bên cạnh việc điều trị thì ta phòng bệnh ung thư cũng chính là vấn đề đang được các tổ chức y tế khuyến cáo đến toàn dân. 

Có rất nhiều loại thực phẩm hay thảo dược hỗ trợ và phòng bệnh ung thư rất hiệu quả, trong đó có cây hương thảo. Theo các nghiên cứu chỉ ra thì cây hương thảo có một tác dụng trong phòng và điều trị bệnh ung thư da, ức chế các tế bào ung thư phổi…

>>> Xem thêm: Tác dụng của tỏi ngâm mật ong

Cây hương thảo còn có tác dụng tương tự như một chất oxy hóa giúp bảo vệ các tế bào khỏe mạnh của cơ thể.

Ngăn ngừa rụng tóc

Rụng tóc chính là vấn đề gây ra rất nhiều sự khó chịu cho cả nam và nữ, đặc biệt là các chị em phụ nữ. Tinh dầu từ cây hương thảo còn có tác dụng giúp hỗ trợ và phục hồi, làm giảm ngăn rụng tóc qua các thử nghiệm khoa học thực tế. Hơn nữa thì sử dụng tinh dầu cây hương thảo còn an toàn, đơn giản và giúp bạn tiết kiệm hơn một số phương pháp điều trị rụng tóc hiện nay.

Phòng bệnh và điều trị Alzheimer

Lá cây hương thảo còn có tác dụng điều trị và phòng ngừa các căn bệnh sa sút trí tuệ hay còn có một tên gọi phổ biến khác là Alzheimer. Ngoài ra cây hương thảo còn giúp bạn cải thiện tốt hơn các chức năng nhận thức ở những người cao tuổi.

Điều trị rối loạn lipid máu

Cây hương thảo chính là một ứng cử viên sáng giá trong việc điều trị chứng rối loạn lipid máu bởi dịch của cây, còn có tác dụng làm giảm tích tụ chất béo, hạn chế bị tăng cân khi thử nghiệm ở các loài động vật.

Điều trị giảm đau, giảm lo âu

Một số loại thuốc điều trị các cơn đau có thể gây ra nhiều tác dụng phụ, chẳng hạn như các vấn đề về tim mạch, dạ dày và thận. Do đó, hiệu quả của việc chiết xuất Hương thảo còn có một tiềm năng kiểm soát cơn đau, không gây  ảnh hưởng đến các hiệu quả của thuốc khác.

Hương thảo cũng đã được thử nghiệm như là một chất thay thế cho những loại thuốc chống lo âu và bệnh trầm cảm có sẵn có thể gây ra những phản ứng phụ, bao gồm như hạ huyết áp, rối loạn nhịp tim và nghiện. Hương thảo có thể là một thay thế cho các trường hợp này vì những tác dụng dự phòng chống lo âu của nó đã được chứng minh.

Điều trị phục hồi sau khi bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ não

Bổ sung lá tươi từ cây hương thảo sẽ cung cấp tỷ lệ sống sót tốt hơn ở những loài động vật bị nhồi máu. Nó cũng cải thiện được chức năng tâm trương, phì đại cơ tim, chức năng và hình thái tim so với nhiều loài động vật chỉ được điều trị thông thường. Qua đó, người ta chứng minh được rằng việc sử dụng loại cây này còn có thể là một liệu pháp giúp bổ sung cho quá trình phục hồi tim sau nhồi máu.

tac dung cua cay huong thao trong nau an

>>> Xem thêm: ăn chuối có tác dụng gì

Đột quỵ não chính là do sự gián đoạn lưu thông máu trong não, do bị tắc nghẽn (thiếu máu cục bộ) hoặc do động mạch bị vỡ (đột quỵ xuất huyết). Tuy nhiên, cả hai đều gây ra các thiệt hại không thể phục hồi cho vùng bị tổn thương và sẽ gây ảnh hưởng đến các hoạt động cá nhân hằng ngày. 

Chiết xuất Hương thảo bằng dung môi hydroethanolic đã được các nhà khoa học chứng minh là nó có tác dụng bảo vệ thần kinh ở loài động vật bị thiếu máu cục bộ não.

Dự phòng trong nhiễm độc chì ở cộng đồng

Nhiễm độc chì chính là một vấn đề sức khỏe cộng đồng ở rất nhiều quốc gia, gây ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến sức khỏe của mọi người. Chiết xuất Hương thảo trong cồn đã được chứng minh còn là một chất bảo vệ thận và gan, chống lại các tác dụng độc hại do chì. Việc sử dụng cây Hương thảo còn có thể là một cách để mọi người trong cộng đồng này ngăn chặn các tác hại của chì.

Làm cây xanh để xua đuổi ruồi muỗi

Hiện nay, có rất nhiều gia đình trồng loại cây hương thảo trong nhà như một loại cây cảnh. Bên cạnh việc trang trí thêm cho ngôi nhà, cây hương thảo còn có một tác dụng là đuổi ruồi muỗi, côn trùng ra khỏi nhà.

Những bài thuốc trị bệnh hay từ cây hương thảo

Dưới đây là một số bài thuốc được làm từ lá cây hương thảo dành cho bạn:

Ngâm rượu

Ngâm rượu từ lá của cây hương thảo có tác dụng làm giảm căng thẳng thần kinh, hỗ trợ đường tiêu hóa và tăng cường sức khỏe.

Cách ngâm: Dùng 200g lá cây hương thảo khô ngâm chung cùng với 1 lít rượu 40 độ trở lên trong chai thủy tinh. Khi sử dụng ta lấy 2ml rượu pha chung với nước ấm và uống 2 lần một ngày.

Hãm thuốc điều trị bệnh

Thuốc hãm từ lá cây hương thảo có thể giúp điều trị một số các chứng bệnh như nhức đầu, lợi tiểu, giảm rụng tóc, rửa mắt viêm giác mạc, tăng huyết áp, rửa vết thương nhiễm trùng…

>>> Xem thêm: nấm linh chi có tác dụng gì

Cách dùng: Dùng 2-3g lá hương thảo tươi hãm trong 1 cốc nước sôi, sau khi nước nguội thì uống như trà. Một ngày ta nên uống từ 4-5 lần. Nếu sử dụng lá tươi thì dùng khoảng 30g hãm cùng với 500ml nước và cũng chia ra làm 4-5 uống lần trong ngày.

Điều trị mụn nhọt

Giã nát 50g lá hương thảo tươi rồi đắp lên vùng mụn từ 10-15 phút. Một ngày chỉ nên đắp 2 lần sáng tối. Tác dụng của bài thuốc này là giúp giảm sưng các vết mụn, mụn viêm đau nhức do mụn nhọt gây ra.

Làm nước súc miệng

Sắc nước lá hương thảo với nước để làm nước súc miệng, phương pháp này có tác dụng giúp chữa viêm loét miệng. Sử dụng nước sắc từ lá cây hương thảo súc miệng từ 1-2 lần trong ngày giúp cho vết loét nhanh chóng lành lại.

Điều trị kinh nguyệt không đều, làm giảm đau bụng kinh

Sử dụng mỗi loại thảo dược sau 20g bao gồm các hương thảo, ích mẫu, củ gấu, ngải cứu, cỏ nhọ nồi sấy khô tán nhỏ rồi trộn chung với mật ong và vo thành viên.

Mỗi ngày bạn uống 1 viên trước khi đi ngủ, trong khoảng từ 15-20 ngày trước chu kỳ kinh nguyệt. Cách làm tuy đơn giản nhưng hiệu quả giúp điều hòa kinh nguyệt và giảm đau bụng kinh lại rất tốt. Bạn có thể thử dùng làm hoặc mua sẵn các loại nguyên liệu từ những hiệu thuốc đông y uy tín.

Tác hại của cây hương thảo

Hương thảo thường an toàn khi ta dùng với liều lượng thấp. Tuy nhiên, nếu như dùng với liều lượng cực lớn có thể gây ra những tác dụng phụ rất nghiêm trọng, mặc dù trường hợp này hiếm.

tac hai cua cay huong thao

Những tác dụng phụ khi sử dụng cây hương thảo bao gồm:

  • Nôn mửa
  • Co thắt
  • Hôn mê
  • Phù phổi (chất lỏng trong phổi).

Liều cao của hương thảo có thể gây ra sảy thai, do đó phụ nữ mang thai không nên dùng bất kỳ các thực phẩm chức năng nào có chứa thành phần từ cây hương thảo.

Liều dùng và cách dùng

Cách ngâm rượu: Dùng 200g lá Hương thảo khô ngâm chung với 1 lít rượu trắng trên 40°, bảo quản trong chai thủy tinh đã được vệ sinh sạch sẽ, cất ở nơi khô ráo, tránh các ánh nắng. Ngày uống 2 lần, mỗi lần tầm 2ml rượu thuốc pha với chung với nước sôi để nguội, giúp làm tăng cường sức khỏe, chữa căng thẳng thần kinh, giúp trị tiêu hóa kém.

Cách hãm thuốc: Dùng 2 – 3g lá Hương thảo khô hãm trong một tách nước sôi là một liều. Ngày uống từ 4 – 5 liều. Hoặc có thể dùng 20g lá khô (30g lá tươi) hãm chung với 500ml nước sôi, chia 4 – 5 lần để dành uống trong ngày. 

Tác dụng làm giảm nhức đầu, tăng cường tuần hoàn máu, giúp tăng tiết mật và lợi tiểu, tăng huyết áp. Xoa nhẹ nước hãm thuốc này lên vùng da đầu để tăng cường mọc tóc.

Lá tươi hay lá khô đều có thể được dùng làm gia vị trong ẩm thực.

Kiêng kị

  • Không dùng hương thảo đối với trẻ nhỏ, nhất là các trẻ sơ sinh, những phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.
  • Người có cơn động kinh, những người quá nhạy cảm với các loại tinh dầu hương thảo cũng không nên sử dụng.

Những lưu ý khi sử dụng cây hương thảo

Mặc dù cây hương thảo có rất nhiều tác dụng hữu ích đối với sức khỏe của con người nhưng chúng ta chỉ nên sử dụng lá cây hương thảo với một liều lượng thấp. Mặc dù các trường hợp này rất hiếm nhưng nếu như dùng lá cây hương thảo với một số lượng lớn thì có thể gây ra một số các tác dụng phụ không mong muốn như co thắt, nôn mửa, hôn mê hoặc phù phổi…

Bên cạnh đó, lá cây hương thảo còn có thể tương tác với một số các loại thuốc như thuốc chống đông máu, thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển trong việc điều trị huyết áp cao… 

Vì vậy, khi bạn sử dụng lá hương thảo dùng để nấu ăn hay điều trị bệnh lý, bạn nên kiểm tra xem là bản thân mình hay những người thân có đang sử dụng các loại thuốc này hay không.

Thai phụ hoặc mẹ bầu đang cho con bú thì nên hạn chế sử dụng lá hương thảo bởi vì hiện nay chưa có nghiên cứu nào chỉ ra được độ an toàn của loại cây này đối với các thai phụ hay những công dụng của chúng khi cho con bú. Lá cây hương thảo còn có thể gây ra viêm da kích ứng nên hãy để ta tránh xa tầm với của trẻ em và nên thận trọng khi sử dụng.

Mẹo chăm sóc cây hương thảo phát triển tốt

Khi nào nên trồng cây hương thảo

Hương thảo có thể được trồng từ hạt giống, nhưng tỷ lệ nảy mầm thì khá thấp và cây con sẽ chậm phát triển. Do đó, gợi ý mọi người nên trồng bằng cách giâm cành từ những cây hương thảo lâu năm.

Điều kiện tốt để trồng cây hương thảo

Trồng dưới ánh nắng đầy đủ để có được kết quả tốt nhất. Vị trí trồng cây phải có đất thoát nước tốt; hương thảo không chịu được bị ẩm ướt liên tục. Tốt nhất, đất trồng phải tương đối màu mỡ, độ pH hơi chua (từ 6.0 đến 7.0) và có độ sệt.

Thời điểm thu hoạch tốt nhất

Thu hoạch thân và lá non để có được hương vị tươi ngon nhất. Thu hoạch được đến một phần ba cây hương thảo cùng một lúc, bạn cho cây phát triển thêm một tí trước khi tiếp tục thu hoạch nhé!

Xử lý, bảo quản hương thảo khi chưa dùng

Cắt bỏ thân cây để sử dụng tươi, hoặc treo chúng trong gian nhà bếp đối với loại hương thảo khô.

Bài viết trên đây Allherbs đã giới thiệu đến cho các bạn cây hương thảo có tác dụng gì và cách chữa bệnh cũng như nấu ăn từ loại thảo dược này. Hy vọng bài viết này sẽ hữu ích đối với các bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *